Certyfikat dla logistyka

Europejski Systemem Certyfikacji Logistyków potwierdza kwalifikacje zawodowe również polskich logistyków.

Globalizacja wywołuje daleko idące zmiany nie tylko w przemyśle, ale i w nauce. Mobilni pracownicy i otwarty rynek pracy powodują, że sięga się po najróżniejszych pracowników z różnym wykształceniem, a nawet po takich pochodzących z innych krajów. Olbrzymią niewiadomą dla pracodawcy pozostaje pytanie o kompetencje zawodowe przyszłego pracownika, szacowane na podstawie dokumentów, jakie przedstawi kandydat. I w tym momencie pojawia się temat certyfikatu zawodowego.

Już ponad dziesięć lat temu rozpoczęto pracę nad Europejskim Systemem Certyfikacji Logistyków, którego koncepcja narodziła się w Brukseli w Europejskiej Radzie ds. Certyfikacji w Logistyce. Efektem miał być dokument - certyfikat akceptowany powszechnie w Europie i potwierdzający kwalifikacje zawodowe jego posiadacza. Do dnia dzisiejszego do tego systemu przystąpiło ponad piętnaście krajów europejskich, wśród nich poza Polską można wymienić Wielką Brytanię, Irlandię, Niemcy, Szwecję, ale też Czechy, Rumunię bądź Federację Rosyjską. Jakkolwiek z nazwy organizacji można by wnioskować, iż zasięgiem obejmuje ona tylko kraje starego kontynentu, to w praktyce należą do niego również takie kraje jak Republika Południowej Afryki i dwie prowincje Chińskiej Republiki Ludowej (Hong-Kong i Shang-hai). Każdy z krajów uczestniczących w systemie posiada własną jednostkę certyfikującą, stworzoną przy boku towarzystwa bądź też organizacji logistycznej reprezentującej dany kraj. W przypadku Polski takim organem reprezentującym jest poznański Instytut Logistyki i Magazynowania.

Wielu osobom nasunie się teraz pytanie, czym certyfikacja różni się od innych form kształcenia bądź też jakie korzyści może przynieść certyfikat z logistyki? Przede wszystkim należy podkreślić, iż nie jest to forma kształcenia, ale forma sprawdzenia zakresu wiedzy oraz kompetencji zawodowych potwierdzanych podczas zdawania szeregu egzaminów z przedmiotów obowiązkowych oraz wybieranych przez kandydata, a same egzaminy zwieńczone zostają swoistą rozmową kwalifikacyjną. Oczywiście są kursy przygotowujące do zdawania wyżej wspomnianych egzaminów, aczkolwiek nie są one obowiązkowe. Dlatego do systemu certyfikacji może podejść każdy, kto zawodowo związany jest z logistyką (jeden z warunków dopuszczających).

Często pojawia się dylemat, co lepsze: studia podyplomowe czy certyfikat. Rozpatrując to pytanie z punktu widzenia kształcenia, obu tych ścieżek rozwoju nie można ze sobą porównywać. Programy studiów podyplomowych są z reguły rozbudowane pod względem przedmiotowym i zawierają często szereg przedmiotów z zakresu ekonomii bądź też dziedzin pomocniczych, np. podstawy prawa gospodarczego. Na studiach można spotkać oprócz zawodowo czynnych logistyków osoby stawiające swoje pierwsze kroki w logistyce bądź też tych, którzy chcą się przebranżowić i podjąć nowego zawodu. Rozbudowana forma studiów nie zawsze też pozwala na bardziej szczegółowe traktowanie pewnych zagadnień logistycznych czy też analizowanie konkretnych przypadków, chociaż w ostatnich latach stawia się na nie coraz większy nacisk.

W przeciwieństwie do tego na kursach przygotowujących do zdawania egzaminów związanych z certyfikacją bądź też na samych egzaminach spotykamy się z ludźmi od lat związanymi z logistyką. Są to w większości specjaliści bądź też kierownicy pracujący w dużej mierze w firmach z kapitałem zagranicznym, posiadający pewien bagaż doświadczeń w swojej dziedzinie. Jednakże osoba wyspecjalizowana w jednej dziedzinie nie zawsze czuje się pewnie w innej. Przykładowo - kierownik magazynu nie posiada doświadczeń z zakresu logistyki i planowania produkcji, stąd też wiele osób przed egzaminami decyduje się na uczęszczanie na kursy przygotowujące. Te natomiast w odróżnieniu od studiów podyplomowych są skoncentrowane tylko i wyłącznie na logistyce, a odpowiednie bloki tematyczne dogłębnie penetrują tematy z konkretnych jej zagadnień. System jest stworzony z myślą o kadrze kierowniczej i jedynym przedmiotem nielogistycznym, z którego trzeba zdać egzamin, są podstawy zarządzania.

Osoby, które przez lata studiowały logistykę mogłyby pomyśleć, iż w zasadzie posiadają niezbędną wiedzę do zdawania egzaminów. Porównując zakres zagadnień, jakie należy opanować przed przystąpieniem do egzaminów, z programem nauczania studiów wyższych o specjalności logistyka zasadniczo mogą być one bardzo do siebie podobne. Niemniej jednak świeżo upieczony absolwent, ze względu na brak praktyki zawodowej, miałby zapewne szereg problemów z podołaniem takiemu wyzwaniu, jakim są egzaminy systemu certyfikacji logistyków. Tutaj większy nacisk kładzie się na wiedzę praktyczną i rozwiązywanie konkretnych przypadków niż na czystą teorię. W końcu ma być to forma potwierdzenia kwalifikacji zawodowych, a nie wykształcenia. W zamyśle twórców systemu sam certyfikat ma też być swoistym ułatwieniem dla pracodawców w kwestii sprawdzenia swoich pracowników pod względem ich kwalifikacji bądź też ma stanowić pomoc przy wyborze kandydatów na członków kadry kierowniczej firmy.

Koncepcja Europejskiego Systemu Certyfikacji Logistów opiera się na trzech poziomach junior, senior i master. W tej właśnie kolejności są one stopniowane i tak samo rośnie poziom trudności zarówno jeżeli chodzi o egzaminy, jak i o samo dopuszczenie do nich oraz certyfikację. Dedykowane są one odpowiednio do kierowników logistyki niższego szczebla, aczkolwiek przystępują do niego również czynni zawodowo specjaliści z tej dziedziny (European Junior Logistican). Poziom wyższy senior (European Senior Logistican) jest przeznaczony dla wyższej kadry zarządzającej odpowiedzialnej za planowanie czy też koordynację całych łańcuchów dostaw oraz w zamyśle twórców ma to być też forma potwierdzenia kompetencji zawodowych dla konsultantów. Poziom najwyższy European Master Logistican utworzony został z myślą o najwyższej kadrze zarządzającej, w tym również dla członków zarządów odpowiedzialnych za logistykę w przedsiębiorstwach. Adeptów poziomu pierwszego w Polsce mamy już kilkuset, tych na poziomie senior - zaledwie kilku, aczkolwiek dopiero od niedawna Polska ma pełne prawo certyfikowania na tym poziomie, poziom master jak na razie nie został przygotowany w wersji polskiej.

Egzaminy na wszystkich poziomach dotyczą zagadnień z tematyki takiej jak: łańcuchy dostaw i zarządzanie nimi, transport, magazynowanie, logistyka Fot 3produkcji i jej planowanie, zarządzanie przepływami materiałów, zarządzanie zapasami, zaopatrzenie oraz umiejętności w zakresie zarządzania. Różnica pomiędzy poziomami wynika po pierwsze z ilości egzaminów oraz przedmiotów obowiązkowych i tych wybieranych przez kandydata. Kolejna cechą różnicującą jest podejście do egzaminów. Na poziomie junior bardziej wymagana jest wiedza teoretyczna wraz z zadaniami o średnim poziomie trudności. Poziom senior to większy nacisk na praktyczne zastosowanie posiadanych wiadomości oraz bardziej kompleksowe podejście do zagadnień. Jakkolwiek do egzaminów może podejść każda osoba legitymująca się doświadczeniem zawodowym z zakresu logistyki, dużym ułatwieniem dla potencjalnych kandydatów są kursy przygotowujące. Koncentrują się one na problemach stricte związanych z certyfikacją i z pewnością ułatwiają zdawanie egzaminów, choć należy wspomnieć, że są one bardzo intensywne, czasami do tego stopnia, iż w ciągu kwartału ich uczestnik przerabia taką ilość godzin, jaką mają w ciągu dwóch semestrów słuchacze studiów podyplomowych. Dawka wiedzy, studiów przypadków, zadań itp. jest na tyle duża, że nawet osoby z doświadczeniem zawodowym muszą poświęcić czas na jej całkowite przyswojenie.

Na koniec należałoby wspomnieć o kosztach. Jak już wyżej nadmieniono proces certyfikacji składa się z szeregu egzaminów, z których każdy kosztuje kilkaset złotych za każde podejście do egzaminu. Do tego należy pamiętać, że nie odbywają się one w każdym mieście - w większości przypadków wyłącznie w Poznaniu, co oznacza dla osób spoza stolicy wielkopolski dodatkowe koszty związane z dojazdem. Interesującą propozycją są kursy, które w swojej cenie poza szeregiem godzin zajęć oferują już wliczone w cenę egzaminy, a cena takiego pakietu jest porównywalna z cenami czesnego za studia podyplomowe.

Piotr Bachorz
Autor ukończył do tej pory poziom junior i jest w końcowej fazie uzyskania certyfikacji senior. Top Logistyk  numer 1/2009